İçeriğe geç
Kadıköy & Ümraniye · İstanbul

Muhasebe

Amortisman Nedir? 2026 Alt Sınırı ve Faydalı Ömür

2026 amortisman alt sınırı, faydalı ömür seçimi ve VUK yöntemleri: doğrudan gider yazma ile binek otomobil gider kısıtlamalarını ayıran kaynaklı rehber.

Yayın Güncelleme

Amortisman, işletmede uzun süre kullanılan bir varlığın vergi mevzuatına göre belirlenen değerinin dönemlere dağıtılarak giderleştirilmesidir. Vergi Usul Kanunu bakımından hangi varlığın amortismana tabi olduğu, uygulanacak faydalı ömür ve amortismana başlanacak dönem birlikte değerlendirilir. Finansal raporlama standartlarındaki uygulamalarla vergi hesabı aynı kabul edilmemelidir.

Hangi varlıklar amortismana tabi olabilir?

VUK 313. madde, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranma, aşınma veya değer kaybına konu olan kıymetleri düzenler. Makine, cihaz, mobilya ve bina gibi varlıklarda, işletmenin kayıtlarına alınma ve kullanıma hazır olma durumu da kontrol edilir.

Satılmak üzere alınan bir ürün ile işletmenin kendi faaliyetinde kullanacağı aynı tür cihazın muhasebe değerlendirmesi farklı olabilir. Bu nedenle yalnızca faturadaki ürün adına bakarak amortisman kararı verilmemelidir.

2026 yılında amortisman ayırmada alt sınır nedir?

GİB'in güncel alt sınır tablosuna göre 2026 yılı tutarı 12.000 TL olarak belirlenmiştir; ilgili düzenleme 588 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğidir.

VUK 313 kapsamındaki, değeri bu tutarı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir. İktisadi ve teknik bakımdan bütün oluşturan kıymetlerde sınır toplam değer üzerinden değerlendirilir. Dolayısıyla aynı sistemin parçalarını ayrı faturalamak, her parçayı otomatik olarak bağımsız değerlendirmeyi sağlamaz.

Bu tutar, bütün varlıklara uygulanacak yıllık amortisman gideri tavanı değildir. Bir makinenin veya binanın yıllık amortismanını hesaplarken genel bir sabit tutar sınırı yerine varlığın değeri, ilgili amortisman oranı ve uygulanabilecek özel hükümler dikkate alınır.

Faydalı ömür ve amortisman oranı nasıl bulunur?

VUK 315 kapsamında oranlar, varlıkların faydalı ömürleri dikkate alınarak belirlenir. GİB amortisman oranları tablosunda varlığın türüne ve kullanım alanına uygun satır seçilmelidir. Genel sınıflandırmaların yanında sektöre özgü satırlar da bulunduğu için bütün makinelere, yazılımlara veya taşıtlara tek oran uygulanamaz.

  • Varlığın teknik tanımını ve işletmede ne amaçla kullanılacağını belirleyin.
  • İlgili genel veya sektörel sınıflandırmayı ve açıklamalarını inceleyin.
  • Seçilen satırın faydalı ömrünü, oranını ve tebliğ dayanağını kayıt altına alın.
  • Benzer isimli iki varlığın aynı satıra girdiğini varsaymayın; bilgisayar donanımı ile yazılımı ayrı değerlendirin.

Normal ve azalan bakiyeler yöntemleri

Normal amortismanda temel hesap, amortismana esas değere ilgili normal amortisman oranının uygulanmasıdır. Değerleme ve dönem kuralları ayrıca dikkate alınır. Vergi hesabını her durumda tahmini kalıntı değeri düşülmüş bir finansal raporlama formülüne indirgemek doğru olmaz.

Azalan bakiyeler usulü, VUK mükerrer 315 kapsamında bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin tercih edebildiği bir yöntemdir. Hesapta önceki dönemlerde ayrılan amortismanlar dikkate alınır. Yöntemin oran, süre ve yöntem değiştirme koşulları normal amortismandan farklıdır; yalnızca daha yüksek ilk yıl gideri elde etmek amacıyla koşulları incelenmeden seçilmemelidir.

Amortisman hangi dönemde başlar?

VUK 320. maddeye göre genel kural, amortisman süresinin kıymetin aktife girdiği yıldan başlamasıdır. Kanunda belirli kıymetler için gün esasına göre hesaplama seçeneği ve binek otomobilleri için özel kıst amortisman hükmü bulunur. Bu nedenle yıl içinde alınan her varlık için otomatik olarak aylık amortisman hesaplanacağı söylenemez.

İlgili yılda amortisman ayrılmaması veya düşük ayrılması, amortisman süresini uzatmaz. Geçmiş bir yılın ayrılmayan tutarını sonraki yıllara kendiliğinden aktarmak yerine dönem kayıtları ve uygulanacak hükümler incelenmelidir.

Binek otomobil gider kısıtlamaları ayrı değerlendirilir

Bir binek otomobil için amortisman hesabı yapılması ile hesaplanan giderin vergi matrahından ne ölçüde indirilebileceği farklı konulardır. Aracın edinim yılı, maliyetin oluşumu ve kullanım amacı gibi bilgiler, ilgili sınırların uygulanmasında önem taşır.

Güncel araç tutarları ve kapsam açıklamaları için 2026 binek araç gider kısıtlamaları rehberini inceleyebilirsiniz.

Kayıt öncesinde kısa kontrol listesi

  • Alış belgesi, maliyete giren kalemler ve varlığın kullanım amacı belli mi?
  • Aktife giriş ve kullanıma hazır olma bilgileri kayıtlarla destekleniyor mu?
  • Doğrudan gider sınırı, varsa teknik ve iktisadi bütünlük gözetilerek değerlendirildi mi?
  • Amortisman listesi satırı, yöntem ve hesaplama dönemi doğru seçildi mi?
  • Binek otomobil gibi özel bir gider kısıtlaması bulunuyor mu?

İşletmenizdeki varlıkların kayıt ve amortisman uygulamasını görüşmek için Zen Mali Müşavirlik ile iletişime geçebilirsiniz.

Resmî kaynaklar

Bu içerik yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Resmî kaynaklar 23 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.

Tüm blog yazıları