İçeriğe geç
Kadıköy & Ümraniye · İstanbul

İşletme rehberi

Gider Pusulası Ne Zaman Düzenlenir? Belge ve Süre Şartları

Gider pusulasının hangi alımlarda düzenleneceğini, yedi günlük süreyi ve banka belgesinin yerine geçme koşullarını açıklayan işletme rehberi.

Yayın

Yayın notu: Bu rehber, resmî kaynaklar kullanılarak Zen Mali Müşavirlik’in yapay zekâ destekli yayın otomasyonuyla hazırlanmıştır; ayrıca insan uzman incelemesinden geçmemiştir. Kaynak kontrol tarihi: 27 Ekim 2026.

İşletmeniz belge düzenleme yükümlülüğü bulunmayan bir kişiden mal veya hizmet aldığında, işlemin nasıl kayda alınacağını baştan belirlemelisiniz. Gider pusulasında doğru belgeyi seçmek, süreyi takip etmek ve ödeme kanıtını tamamlamak birbirine bağlı adımlardır.

Gider pusulasını kim, hangi alım için düzenler?

Vergi Usul Kanunu’nun 234. maddesine göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, basit usulde kazanç tespit edenler, defter tutmak zorunda olan serbest meslek erbabı ve çiftçiler; belge düzenleme zorunluluğu bulunmayanlara yaptırdıkları işler veya onlardan aldıkları mallar için gider pusulası düzenler. Kâğıt belgeyi alıcı hazırlar ve işi yapana veya malı satana imzalatır.

Satıcının fatura düzenleme yükümlülüğü varsa, faturayı vermemesi tek başına gider pusulası kullanma gerekçesi değildir. Önce karşı tarafın belge düzenleme durumunu belirleyin. Kaynak: VUK 234 — Gider pusulası.

Çiftçiden alım ayrımı: Gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçilerden mal alımları bu kapsamdan ayrılmıştır; müstahsil makbuzuna ilişkin düzenleme ayrıca uygulanır. Kaynak: VUK 235 — Müstahsil makbuzu.

7 günlük süre ödeme tarihinde mi başlar?

Gider pusulası, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından itibaren en fazla yedi gün içinde düzenlenir. Ödemeyi daha sonra yapacak olmanız, belge düzenleme başlangıcını kendiliğinden ödeme gününe taşımaz. Süresinde düzenlenmeyen gider pusulası kanuna göre hiç düzenlenmemiş sayılır.

Kaynaklar: GİB — Mükelleflerin belge düzenleme ödevleri ve VUK 234.

Pratik olarak satın alma kaydınıza üç ayrı alan ekleyin: teslim veya hizmet tarihi, belgenin düzenlendiği tarih ve ödeme tarihi. Böylece yalnız banka hareketine bakarak belge süresini gözden kaçırmazsınız.

Belgede hangi bilgiler bulunmalı?

Kâğıt gider pusulasını hazırlarken şu bilgileri kontrol edin:

  • İşin veya malın açıklaması; cinsi, miktarı, fiyatı ve tutarı.
  • Alıcı ile satıcının adı soyadı veya unvanı ve adresleri; varsa vergi dairesi ve hesap numarası.
  • Düzenleme tarihi ile seri ve sıra numarası.
  • Uygulanacak vergi kesintisi bilgileri ve net ödeme tutarı.

225 Sıra No.lu Tebliğ, kâğıt belgenin anlaşmalı matbaada bastırılması veya notere tasdik ettirilmesi ile en az iki örnek düzenlenmesini öngörür. İlk örnek işi yapana veya malı satana verilir; diğer örnek düzenleyende kalır. Kendi hazırladığınız sıradan bir ödeme formunu bu belgeyle eşdeğer kabul etmeyin.

Kaynak: 225 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği. Elektronik gider pusulası kullanılıyorsa 509 Sıra No.lu Tebliğdeki elektronik düzenleme ve iletim kuralları ayrıca izlenmelidir.

Banka dekontu hangi şartlarla gider pusulası yerine geçer?

VUK 234/5-a kapsamındaki mal veya hizmet alımında şu şartlar birlikte aranır:

  • Bedel, teslim veya hizmetten itibaren yukarıdaki yedi günlük süre içinde satıcıya ödenmelidir.
  • Ödeme banka, 6493 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilmiş ödeme kuruluşu veya PTT aracılığıyla yapılmalıdır.
  • Kurumun düzenlediği belge; işin veya malın niteliği, miktarı ve bedeli/iş ücreti ile tarafların ad veya unvanlarını, adreslerini ve tarihi içermelidir.

Bu nedenle yalnızca tutarın ve kısa bir “ödeme” açıklamasının görüldüğü her dekontu yeterli saymayın. Tüketici iadeleri ve kamu kurumlarının belgeleri için aynı maddenin ayrı hükümleri vardır. Kaynak: VUK 234, beşinci fıkra.

Örneğin işletmede kullanılacak bir eşya için önce satıcının belge yükümlülüğünü belirleyin. Ardından teslim tarihi, ödeme tarihi ve kurum belgesindeki bilgileri yan yana kontrol edin. Eksik bir alanı sonradan fark etmek yerine ödeme yöntemini işlem başlamadan planlayın.

Gider pusulasında tek bir stopaj oranı mı var?

Belgenin adı, tek başına uygulanacak vergi kesintisini belirlemez. Ödemeyi yapanın sorumluluğu, geliri elde eden kişinin durumu ve ödemenin türü birlikte değerlendirilir. Her gider pusulasına otomatik olarak aynı oranı uygulamayın; mal alımı, serbest meslek işi ve muaf esnafa ödeme aynı kapsamda olmayabilir.

Kaynak: Gelir Vergisi Kanunu 94 — Vergi tevkifatı. İşlem için kesinti gerekip gerekmediğini ve uygulanacak güncel oranı ödeme öncesinde mali müşavirinizle netleştirin.

Belge ile ödeme kontrolünü birlikte yürütün

Gider pusulası veya onun yerine geçen belgeyi, teslim kaydı ve ödeme kanıtıyla aynı dosyada tutmak takibi kolaylaştırır. Belgeyi hangi tarihte kimin hazırlayacağını, karşı tarafa nasıl ulaştırılacağını ve eksik bilgiyi kimin tamamlayacağını belirleyin.

Ödemenin banka üzerinden yapılma zorunluluğu ise ayrı bir kontrol konusudur; tahsilat ve ödemelerde tevsik rehberinde bu ayrımı inceleyebilirsiniz. İstanbul’daki işletmenizin muhasebe ve belge düzenini değerlendirmek için Zen Mali Müşavirlik ile görüşebilir veya online randevu alabilirsiniz.

Tüm blog yazıları